Dịch vụ quan trắc công trình xây dựng

Quan trắc công trình là công tác kỹ thuật quan trọng nhằm theo dõi độ lún, nghiêng, chuyển dịch và biến dạng kết cấu trong quá trình thi công, khai thác sử dụng. Thông qua hệ thống mốc đo và số liệu quan trắc theo chu kỳ, chủ đầu tư có thể đánh giá mức độ ổn định, phát hiện sớm những biến động bất thường và có cơ sở đưa ra biện pháp xử lý phù hợp. Bốn IBST cung cấp dịch vụ quan trắc công trình xây dựng, tập trung vào quan trắc lún, nghiêng và đánh giá biến dạng theo yêu cầu kỹ thuật của từng dự án.

Quan trắc công trình là gì? Khi nào cần thực hiện?

Quan trắc công trình là quá trình đo đạc, thu thập và phân tích các thông số biến dạng của công trình theo thời gian. Công tác này giúp xác định những thay đổi thực tế của nền móng và kết cấu so với trạng thái ban đầu.

Quan trắc có thể được thực hiện định kỳ hoặc liên tục tùy theo đặc điểm công trình, yêu cầu thiết kế và mục đích theo dõi.

Các mục đích chính của quan trắc công trình gồm

• Kiểm soát độ lún và chuyển dịch: Xác định mức độ lún tổng thể, lún lệch, nghiêng và chuyển dịch kết cấu trong từng giai đoạn.
• Đánh giá mức độ ổn định: Phân tích số liệu qua nhiều chu kỳ để nhận biết xu hướng biến dạng của nền móng và các bộ phận kết cấu.
• Phát hiện dấu hiệu bất thường: Nhận diện tình trạng lún không đều, nghiêng hoặc biến dạng tiếp tục phát triển để kịp thời kiểm tra.
• Phục vụ quản lý chất lượng: Cung cấp số liệu kỹ thuật phục vụ đánh giá hiện trạng, nghiệm thu và quản lý công trình trong quá trình sử dụng.

Xem thêm: Dịch vụ chứng kỹ thuật chứng kỹ thuật PCCC

Cơ sở pháp lý và tiêu chuẩn kỹ thuật

Công tác quan trắc được xem xét trên cơ sở các quy định về quản lý chất lượng, thi công xây dựng, bảo trì công trình và tiêu chuẩn kỹ thuật áp dụng cho dự án.

Một số văn bản quan trọng gồm:

• Nghị định 06/2021/NĐ-CP: Quy định về quản lý chất lượng, thi công xây dựng và bảo trì công trình xây dựng, cùng các quy định sửa đổi, bổ sung có liên quan.
• Thông tư 10/2021/TT-BXD: Hướng dẫn một số nội dung về quản lý chất lượng công trình, trong đó có quy định liên quan đến quan trắc trong quá trình thi công, cùng các nội dung sửa đổi, bổ sung.
• TCVN 9360:2024: Công trình dân dụng và công nghiệp – Xác định độ lún bằng phương pháp đo cao hình học.

Những trường hợp cần xem xét thực hiện quan trắc

• Công trình cao tầng, công trình có tải trọng lớn hoặc xây dựng trên nền đất yếu.
• Công trình có tầng hầm, hố đào sâu hoặc nằm gần khu vực thi công có nguy cơ ảnh hưởng đến nền móng.
• Nhà ở, nhà xưởng và công trình đang sử dụng xuất hiện dấu hiệu nứt, lún, nghiêng bất thường.
• Công trình cần theo dõi biến dạng theo yêu cầu thiết kế, kiểm định hoặc bảo trì.

Các hạng mục quan trắc công trình tại Bốn IBST

Dịch vụ quan trắc công trình tại Bốn IBST tập trung vào đo đạc, theo dõi biến dạng và phân tích số liệu theo thời gian. Các hạng mục được xác định dựa trên kết cấu, hiện trạng và yêu cầu kỹ thuật của dự án.

Quan trắc lún công trình

Quan trắc lún nhằm xác định sự thay đổi cao độ của các điểm trên công trình so với hệ thống mốc chuẩn. Kết quả đo giúp đánh giá độ lún tổng thể, lún lệch và xu hướng ổn định của nền móng.

Các công việc thực hiện gồm:

• Thiết lập hệ thống mốc quan trắc: Khảo sát, lựa chọn vị trí và xây dựng mốc chuẩn, mốc đo lún bảo đảm yêu cầu kỹ thuật.
• Xác định chu kỳ đo: Lập kế hoạch đo lún phù hợp với tiến độ thi công, sự thay đổi tải trọng và yêu cầu theo dõi.
• Đo đạc độ lún: Sử dụng phương pháp đo cao phù hợp để xác định sự thay đổi cao độ tại từng vị trí quan trắc.
• Xử lý và phân tích số liệu: Tính toán độ lún qua từng chu kỳ, lún tích lũy, lún lệch và đánh giá xu hướng biến động.
• Lập báo cáo quan trắc: Tổng hợp kết quả đo, bảng số liệu, biểu đồ diễn biến độ lún và nhận xét kỹ thuật.

Công tác đo lún bằng phương pháp đo cao hình học được thực hiện trên cơ sở TCVN 9360:2024 và các yêu cầu kỹ thuật cụ thể của dự án.

Đối với công trình cao tầng hoặc công trình có tải trọng tăng theo tiến độ thi công, chu kỳ quan trắc cần được bố trí phù hợp với từng giai đoạn chất tải.

Quan trắc nghiêng công trình

Quan trắc nghiêng được thực hiện nhằm xác định độ lệch và sự thay đổi độ nghiêng của công trình theo thời gian. Hạng mục này đặc biệt cần thiết khi công trình có biểu hiện nghiêng hoặc chịu tác động từ điều kiện nền móng, tải trọng và hoạt động xây dựng xung quanh.

Nội dung triển khai gồm:

• Khảo sát và xác định vị trí đo: Lựa chọn các điểm đặc trưng trên công trình để theo dõi độ nghiêng.
• Thiết lập hệ thống mốc: Bố trí mốc chuẩn và các điểm đo phục vụ xác định sự thay đổi vị trí kết cấu.
• Đo nghiêng theo chu kỳ: Sử dụng thiết bị trắc địa và phương pháp đo phù hợp với đặc điểm công trình.
• Phân tích kết quả: Tính toán độ nghiêng, hướng nghiêng và mức độ thay đổi giữa các chu kỳ đo.
• Lập báo cáo đánh giá: Tổng hợp số liệu và nhận xét về xu hướng nghiêng của công trình.

Kết quả quan trắc giúp xác định công trình có tiếp tục nghiêng hay không. Tuy nhiên, việc kết luận mức độ an toàn cần xem xét thêm hồ sơ thiết kế, khả năng chịu lực và hiện trạng kết cấu.

Theo dõi chuyển dịch, biến dạng và hiện trạng vết nứt

Ngoài độ lún và nghiêng, một số công trình cần theo dõi chuyển dịch ngang, biến dạng kết cấu hoặc sự phát triển của các vết nứt. Các thông số này được lựa chọn tùy theo hiện trạng và phạm vi quan trắc được thống nhất.

Nội dung cần xem xét gồm:

• Theo dõi chuyển dịch ngang: Xác định sự thay đổi vị trí của những điểm quan trắc trong quá trình thi công hoặc khai thác.
• Theo dõi vết nứt: Ghi nhận vị trí, kích thước và sự thay đổi của vết nứt qua các thời điểm khi được đưa vào đề cương quan trắc.
• Đánh giá ảnh hưởng đến công trình lân cận: Theo dõi các vị trí có nguy cơ biến dạng do hoạt động đào móng, thi công hoặc thay đổi điều kiện nền đất.
• Phân tích dữ liệu: So sánh kết quả giữa các chu kỳ để nhận diện những thay đổi cần kiểm tra chuyên sâu.

Các hạng mục này cần được khảo sát và xác định riêng trong đề cương kỹ thuật. Với những công trình có dấu hiệu hư hỏng, kết quả quan trắc có thể được sử dụng kết hợp với hoạt động kiểm định kết cấu để đánh giá nguyên nhân.

Bảng hạng mục dịch vụ quan trắc công trình

Hạng mục	Công việc thực hiện	Kết quả bàn giao
Quan trắc lún	Thiết lập mốc, đo cao độ, tính toán độ lún theo chu kỳ	Bảng số liệu và báo cáo độ lún
Quan trắc nghiêng	Khảo sát vị trí, bố trí điểm đo, xác định độ nghiêng	Báo cáo độ nghiêng công trình
Theo dõi chuyển dịch	Đo vị trí và xác định chuyển dịch theo phương án	Số liệu, biểu đồ chuyển dịch
Theo dõi biến dạng, vết nứt	Ghi nhận và so sánh thay đổi qua các thời điểm	Báo cáo diễn biến hiện trạng
Phân tích kết quả quan trắc	Tổng hợp dữ liệu, so sánh chu kỳ và nhận xét	Báo cáo tổng hợp quan trắc

Quy trình triển khai quan trắc công trình tại Bốn IBST

Công tác quan trắc cần được thực hiện theo một quy trình thống nhất để bảo đảm tính liên tục và khả năng so sánh số liệu. Quy trình triển khai được xây dựng dựa trên hồ sơ kỹ thuật và điều kiện hiện trường.

Bước 1: Tiếp nhận hồ sơ và khảo sát hiện trạng

Thu thập bản vẽ thiết kế, hồ sơ địa chất, tiến độ thi công và các yêu cầu quan trắc. Khảo sát hiện trường để xác định đặc điểm công trình, điều kiện đo và những khu vực cần theo dõi.

Bước 2: Lập đề cương quan trắc

Xây dựng phương án kỹ thuật với các nội dung:

• Thông số cần quan trắc và yêu cầu độ chính xác.
• Số lượng, vị trí mốc chuẩn và mốc đo.
• Phương pháp, thiết bị đo và chu kỳ quan trắc.
• Ngưỡng cảnh báo, phương thức thông báo và yêu cầu báo cáo.

Đề cương được trình xem xét, phê duyệt theo yêu cầu quản lý của dự án trước khi triển khai.

Xem thêm: Cách xác định nhiệt độ cấu kiện thép trong một kịch bản cháy tiêu chuẩn

Bước 3: Thiết lập hệ thống mốc quan trắc

Tiến hành xây dựng hoặc lắp đặt mốc chuẩn, mốc quan trắc tại các vị trí được lựa chọn.

Hệ thống mốc phải đáp ứng yêu cầu về độ ổn định, khả năng bảo vệ và thuận tiện cho việc đo đạc trong các chu kỳ tiếp theo.

Bước 4: Đo đạc và thu thập dữ liệu theo chu kỳ

Thực hiện đo ban đầu để xác lập số liệu gốc, sau đó tiến hành các chu kỳ theo kế hoạch.

Tần suất đo có thể điều chỉnh phù hợp với tiến độ thi công, sự thay đổi tải trọng, điều kiện hiện trường và kết quả quan trắc thực tế theo quy trình được chấp thuận.

Bước 5: Xử lý số liệu và đánh giá biến dạng

Số liệu thu thập được kiểm tra, tính toán và so sánh giữa các chu kỳ.

Kết quả được sử dụng để xác định độ lún, nghiêng, chuyển dịch và tốc độ biến dạng. Trường hợp phát hiện số liệu bất thường hoặc vượt ngưỡng cảnh báo, đơn vị quan trắc cần kiểm tra dữ liệu và thông báo cho các bên liên quan theo phương án đã thống nhất.

Bước 6: Lập báo cáo và bàn giao hồ sơ

Sau từng chu kỳ hoặc khi kết thúc chương trình quan trắc, Bốn IBST tổng hợp dữ liệu và lập báo cáo kỹ thuật theo phạm vi hợp đồng.

Hồ sơ có thể bao gồm:

• Sơ đồ vị trí mốc chuẩn và mốc quan trắc.
• Bảng số liệu đo qua các chu kỳ.
• Kết quả tính toán độ lún, nghiêng và chuyển dịch.
• Biểu đồ diễn biến biến dạng theo thời gian.
• Nhận xét, đánh giá kết quả và kiến nghị kỹ thuật khi cần thiết.

Các yếu tố ảnh hưởng đến báo giá quan trắc công trình

Chi phí quan trắc công trình phụ thuộc vào quy mô, số lượng điểm đo, phương pháp thực hiện và thời gian theo dõi. Vì vậy, mỗi dự án cần xác định khối lượng công việc trước khi lập dự toán.

Yếu tố	Ảnh hưởng đến chi phí
Quy mô công trình	Quyết định phạm vi, số lượng vị trí và khối lượng đo
Số lượng mốc quan trắc	Ảnh hưởng đến công tác thiết lập mốc và đo đạc
Số chu kỳ đo	Quyết định khối lượng đo lặp lại trong suốt thời gian thực hiện
Phương pháp, thiết bị đo	Phụ thuộc vào thông số cần theo dõi và độ chính xác yêu cầu
Điều kiện hiện trường	Ảnh hưởng đến việc tiếp cận, bố trí thiết bị và tổ chức đo
Yêu cầu báo cáo	Phụ thuộc vào mức độ phân tích số liệu và hồ sơ bàn giao

Để nhận báo giá dịch vụ quan trắc công trình, chủ đầu tư nên cung cấp các thông tin sau:

• Loại hình, quy mô và vị trí công trình.
• Hồ sơ thiết kế, thông tin nền móng và hiện trạng liên quan.
• Hạng mục cần quan trắc: lún, nghiêng hoặc các thông số khác.
• Số lượng điểm đo dự kiến, thời gian và tần suất quan trắc.
• Yêu cầu kỹ thuật, thời hạn hoàn thành và hồ sơ bàn giao.

Từ những thông tin này, Bốn IBST có thể xem xét phạm vi, đề xuất phương án đo và lập báo giá tương ứng với khối lượng công việc.

Bốn IBST – Đơn vị tư vấn và quan trắc công trình xây dựng

Bốn IBST hoạt động trong lĩnh vực tư vấn, thí nghiệm và kiểm định chất lượng công trình xây dựng. Dịch vụ quan trắc kết cấu theo thời gian được triển khai nhằm cung cấp dữ liệu kỹ thuật phục vụ đánh giá biến dạng và quản lý an toàn công trình.

Năng lực dịch vụ của Bốn IBST tập trung vào:

• Kinh nghiệm chuyên môn: Đội ngũ cán bộ có nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực tư vấn, thí nghiệm và kiểm định xây dựng.
• Triển khai theo yêu cầu công trình: Khảo sát hiện trạng, xác định phương án đo, bố trí mốc và chu kỳ quan trắc phù hợp.
• Phân tích dữ liệu kỹ thuật: Xử lý kết quả đo lún, nghiêng và đánh giá sự thay đổi theo thời gian.
• Báo cáo phục vụ quản lý chất lượng: Cung cấp số liệu và kết quả đánh giá để chủ đầu tư, đơn vị giám sát có cơ sở theo dõi hiện trạng.

Bên cạnh công tác quan trắc, Bốn IBST còn cung cấp các dịch vụ kiểm định chất lượng công trình, thí nghiệm thử tải kết cấu, khảo sát rung động và tư vấn thẩm tra thiết kế.

Các hoạt động chuyên môn này có thể được phối hợp khi dự án cần đánh giá thêm về khả năng chịu lực, nguyên nhân biến dạng hoặc tình trạng làm việc của kết cấu.

Liên hệ Bốn IBST để được tư vấn dịch vụ quan trắc công trình

Đối với công trình đang thi công, chuẩn bị đưa vào sử dụng hoặc xuất hiện dấu hiệu lún, nghiêng bất thường, chủ đầu tư có thể liên hệ Bốn IBST để được tư vấn phạm vi quan trắc, phương án kỹ thuật và dự toán thực hiện.